İstihkak Davası Nedir?

İstihkak davası; icra takibi sırasında haczedilen bir malın, borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğunun ileri sürülmesi hâlinde açılan davadır.

Bu dava ile üçüncü kişi, haczedilen mal üzerindeki mülkiyet veya ayni hakkın kendisine ait olduğunu mahkeme önünde ispat etmeye çalışır.

İstihkak davaları, İcra ve İflas Kanunu’nun 96 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

İstihkak Davası Ne Zaman Gündeme Gelir?

İstihkak davası;

• Borçlu hakkında yürütülen icra takibinde,

• Haczedilen malın borçluya ait olmadığı iddia edildiğinde

gündeme gelir.

Uygulamada en sık;

• Aynı evde yaşayan aile bireylerinin malları,

• Ortak kullanılan işyerlerindeki eşyalar,

• Şirket–ortak ilişkilerinde

istihkak uyuşmazlıkları ortaya çıkmaktadır.

İstihkak İddiası ve Dava Süreci

İstihkak iddiası;

• Haciz sırasında tutanağa geçirilerek,

• Ya da hacizden sonra icra dairesine yazılı başvuru ile

ileri sürülebilir.

Alacaklı istihkak iddiasını kabul etmezse, uyuşmazlık istihkak davası yoluyla mahkemeye taşınır.

📌 İstihkak davası, belirli süreler içinde açılmalıdır.

İstihkak Davasının Amacı

Bu davanın temel amacı;

• Üçüncü kişilerin mülkiyet hakkını korumak,

• Borçluya ait olmayan malların haksız şekilde satılmasını önlemek,

• İcra işlemlerinin hukuka uygunluğunu sağlamaktır.

İstihkak davaları, borçlu olmayan kişilerin en önemli hukuki güvencelerinden biridir.

İspat Yükü Kimdedir?

İstihkak davalarında;

• İspat yükü kural olarak üçüncü kişiye aittir.

Üçüncü kişi;

• Haczedilen malın kendisine ait olduğunu,

• Borçluya ait olmadığını

yazılı delillerle ve gerektiğinde tanıkla ispatlamak zorundadır.

Kullanılabilecek Deliller

İstihkak davalarında sıklıkla kullanılan deliller şunlardır:

• Faturalar,

• Satış sözleşmeleri,

• Tapu, ruhsat, tescil belgeleri,

• Tanık beyanları,

• Banka ödeme kayıtları.

Delillerin haciz tarihinden önceye dayanması büyük önem taşır.

Davanın Sonuçları

Mahkeme davayı kabul ederse;

• Haciz kaldırılır,

• Mal üzerindeki icra işlemleri sona erer.

Davanın reddi hâlinde ise;

• Haciz geçerliliğini korur,

• Mal satışa konu olabilir.

En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• İstihkak iddiasını süresinde ileri sürmemek,

• Mülkiyeti ispatlayacak belge sunmamak,

• Haciz tarihinden sonraki belgelerle dava açmak,

• Hukuki destek almadan süreci yürütmek.

Bu hatalar, mülkiyet hakkının kaybına neden olabilir.

Sonuç

İstihkak davaları, icra hukukunda üçüncü kişilerin malvarlığını koruyan en önemli dava türlerinden biridir.
Ancak bu korumanın sağlanabilmesi için iddianın zamanında, doğru ve güçlü delillerle ileri sürülmesi gerekir.

Her istihkak uyuşmazlığı, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

📌 Not
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
Somut olaylar bakımından hukuki danışmanlık alınması gerekir.

📄 ÖRNEK İSTİHKAK DAVASI DİLEKÇESİ

T.C. ……… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

DAVACI (ÜÇÜNCÜ KİŞİ):
Ad Soyad – T.C. Kimlik No
Adres

DAVALI:

1. Alacaklı (Ad Soyad / Şirket Ünvanı)

2. Borçlu (Ad Soyad)

KONU:
Haczedilen malın davacıya ait olduğunun tespiti ile haczin kaldırılması istemidir (istihkak).

AÇIKLAMALAR:

1. Davalı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine yürütülen ……… İcra Dairesi’nin …/… Esas sayılı dosyası kapsamında, …/…/… tarihinde davacıya ait olan ………. (malın açık tanımı) haczedilmiştir.

2. Haczedilen mal, davacıya ait olup borçluya ait değildir. Davacının borçlu ile herhangi bir borç ilişkisi bulunmamaktadır.

3. Malın mülkiyetinin davacıya ait olduğunu gösterir belgeler dilekçemiz ekinde sunulmaktadır.

4. Bu nedenle davacıya ait mal üzerindeki haczin hukuka aykırı olduğu açıktır.

5. Açıklanan nedenlerle istihkak iddiamızın kabulü gerekmektedir.

HUKUKİ NEDENLER:
İİK m.96 ve devamı, HMK ve ilgili mevzuat

DELİLLER:
– İcra dosyası
– Fatura / sözleşme
– Tapu / ruhsat / tescil belgesi
– Tanık
– Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Haczedilen ………. adlı malın davacıya ait olduğunun tespitine,

2. Mal üzerindeki haczin kaldırılmasına,

3. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine

karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

Tarih
Davacı
Ad Soyad
İmza